Δευτέρα, 1 Σεπτεμβρίου 2014

Η ιστορία του χωριού

Η ιστορία του χωριού χάνετε στο βάθος του χρόνου. Τα γύρω τοπωνύμια, όπως Παλιοχώρι, Παλιοκάντουνο, Κάστρο, Αϊ Λιας, Αϊ Γιάννης μαρτυρούν τη συνεχή παρουσία κατοίκων στο χωριό από παλιά.

Σπάτος – Σπάτα, Λέξη ελληνικότατη. Την αναφέρουν οι αρχαίοι Έλληνες συγραφείς και σημαίνει δέρμα, αποξύσματα δερμάτων (σχολ. Εις Αριστοφάνη) Λεξικό:LIDDELL Scott.

Ίσως το χωριό να πήρε το όνομα του από επώνυμο των πρώτων εγκατασταθέντων εκεί κατοίκων, όπως συνήθως συμβαίνει σύμφωνα με ιστορική έρευνα ένας ηγεμόνας μιας Αρβανίτικης φάρας ο Γκίνης Μπόκας Σπάτα το 14ο αιώνα κυρίευσε και κατείχε για ένα διάστημα την Άρτα (1374). Από εκεί οι Αρβανίτες ξεχύθηκαν και εγκαταστάθηκαν στην Αιτωλοακαρνανία και αργότερα στην Πελοπόννησο, Αχαΐα, Ηλεία κι αλλού.

Εξάλλου πολλά αρβανίτικα τοπωνύμια μαρτυρούν την εκεί εγκατάστασή τους. Πάντως, απ΄όσο θυμούνται οι μεγαλύτεροι, δεν υπάρχει στο χωριό οικογένεια Αρβανίτικης καταγωγής.

Μετά την Τουρκοκρατία, το 1829-1830, επί κυβερνήσεως του Καποδίστρια, μια γαλλική επιστημονική αποστολή που ακλουθούσε του στρατηγού Μαιζώνος, διερεύνησε πληθυσμιακή έρευνα στην ελεύθερη ποια περιοχή και αναφέρεται ότι το Spata-Σπάτα ανήκε στην επαρχία της Γαστούνης και είχε 18 οικογένειες.

Το 1845εγινε διοικητική διαίρεση του κράτους σε Νομούς – Επαρχίες – Δήμους (ΦΕΚ 32/8/12/1845) και το Σπάτα με άλλους οικισμούς συμπεριελήφθη στο δήμο Βουπρασίων του Νομού Ηλείας με έδρα την Μανωλάδα.

Το 1927 το Σπάτα έγινε ανεξάρτητη κοινότητα (ΦΕΚ 32/8/12/1845) και ανήκε στο Νομό Ηλίας μέχρι το 1974, οπότε με απόφαση της Νομαρχίας Αχαΐας, που δημοσιεύτηκε στο υπ’ αριθμό 187 ΦΕΚ 2/7/1974, συμπεριελήφθη στο Νομό Αχαΐας. Εκκλησιαστικά όμως ανήκει στη Μητρόπολη του Πύργου Ηλείας. Στις 17/1/1957(ΦΕΚ 11) το Σπάτα μετονομάστηκε σε Άγιο Νικόλαο.

Με το νόμο «Καποδιστριακό» είχε συμπεριελήφθη με άλλους οικισμούς στο νεοσύστατο δήμο Λαρισσού που είχε έδρα το Λάππα. Με το νέο νόμο «Καλλικράτης» ο δήμος Λαρισού (και επομένως και το Σπάτα) συμπεριελήφθη στο δήμο Δύμης με έδρα την Κάτω Αχαΐα.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 το Σπάτα είχε 384 κατοίκους, 140 ο συνοικισμός Αγ. Κωνσταντίνος και 15 η Μονή του Αγ. Νικολάου.

Οι κάτοικοι του χωριού ανέκαθεν ήταν αγρότες γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Γι’ αυτό πόλοι έφυγαν αναζητώντας μια καλύτερη τύχη στα αστικά κέντρα, κυρίως στην Πάτρα, ενώ άλλοι παρά τις δυσκολίες σπούδασαν και έγιναν δάσκαλοι, καθηγητές, γιατροί, καπετάνιοι ή υπάλληλοι σε διάφορες υπηρεσίες.

Σήμερα στο χωριό μόνιμα διαμένουν περίπου 40 οικογένειες και εξακολουθούν ν’ ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία και την καλλιέργεια της ελιάς ή του αμπελιού. Η παραγωγή σε ελαιόλαδο είναι πλούσια και τα κρασιά είναι άριστης ποιότητας.
Διαβάστε περισσότερα ...

Σάββατο, 24 Μαΐου 2014

Άγιος Νικόλαος Σπάτα (Γεωγραφία)


Το Σπάτα είναι ένα μικρό, όμορφο, γραφικό χωριό στα σύνορα των Νομών Αχαΐας και Ηλίας και σε υψόμετρο περίπου 350μ από την επιφάνεια της θάλασσας. Απέχει περίπου 50 χιλ. από την Πάτρα και 30χιλ. από την θάλασσα του Ιονίου Πελάγους.

Τρεις διακλαδώσεις ανατολικά της εθνικής οδού Πατρών Πύργου οδηγούν στο χωριό.Η μία από τα Καρέικα, η άλλη από το Λάππα και σμίγουν στα χωριά Ματαραγκα και Κεφαλεικα.

Από εκεί ο δρόμος συνεχίζει και μετά το χωριό Αγ. Κωνσταντίνος σμίγει με την άλλη διακλάδωση, που ξεκινά από την βάρδα και οδηγεί στο χωριό και στο Μοναστήρι του Αγ. Νικολάου. Η απόσταση του χωριού από τις διακλαδώσεις αυτές της εθνικής οδού είναι 17 έως 20 περίπου χιλιόμετρα.

Το χωριό είναι χτισμένο στην νοτιοδυτική πλαγιά ενός βουνού που αποτελεί της Ρουπανιάς, προβούνι της Μόβρης και βρίσκεται ανάμεσα σε δύο οροσειρές βουνών της Μοβρης και του Μύτικα προς τα βόρεια και του Αϊ Λια της Δαφνιάς και του Γαρίζα προς τα νότια. Οι οροσειρές αυτές εκτείνονται προς τα δυτικά και αποτελούν συνέχεια του ανατολικού ορεινού όγκου που είναι προέκταση της Μόβρης.

Έτσι σχηματίζετε ένα ημικύκλιο σύμπλεγμα βουνών στις τρείς πλευρές σε σχήμα πετάλου ενώ κάτω προς τα δυτικά απλώνετε ο κάμπος της Ηλίας και της Αχαίας και ανοίγεται μεγαλοπρεπή η θέα προς την θάλασσα του Ιωνίου Πελάγους. Το μάτι δεν σταματά πουθενά, όταν ο ορίζοντας είναι καθαρός, στο βάθος διακρίνονται, οι κορυφογραμές των βουνών της Ζακύνθου και της Κεφαλονιάς.

Ημιορεινή περιοχή, Συνδυασμός κάμπου και βουνών. Η βλάστηση στα βουνά, αλλού είναι χαμηλή και αραιή, αλλού ποιο πυκνή και πλούσια από κάθε λογής θάμνους και δένδρα.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα μαγευτικό καταπράσινο τοπίο. Τα κάτασπρα πέτρινα σπίτια του χωριού με τα κεραμίδια φαίνονται σα να σκαρφαλώνουν αμφιθεατρικά το ένα πάνω στο άλλο στην πλαγιά προσδίδοντας στο άλο τοπίο μια αίσθηση γαλήνης και απλότητας. Στην άκρη του χωριού προς την βόρεια πλευρά, βρίσκετε η κεντρική εκκλησία, αφιερωμένη στην κοίμηση της Θεοτόκου και στην γιορτή της στις 15 Αυγούστου έχει καθιερωθεί να γίνετε και το πανηγύρι του χωριού.


Διαβάστε περισσότερα ...

Παρασκευή, 4 Απριλίου 2014

Η πάροδος του λειψάνου του Άγιου Νικολάου

Χάρτης της Ευρώπης κατά το 1097.
Το Μπάρι ανήκει στο Πριγκηπάτο των Νορμανδών 
Μύρα στο Σουλτανάτο του Ρουμ
Βρισκόμαστε στο έτος 1087. Αυτοκράτωρ Ρωμαίων είναι εδώ και έξι χρόνια ο Αλέξιος Α’ ο Κομνηνός και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από τριετίας ο Νικόλαος Γ’ ο Γραμματικός.

Τριάντα τρία χρόνια πριν (1054), οι Εκκλησίες της Ρώμης και της Κωνσταντινουπόλεως έχουν ανταλλάξει αναθέματα και έχουν διακόψει την κοινωνία μεταξύ τους.

Το Σχίσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσεως είναι γεγονός. Δεκαέξι χρόνια πριν, στις 26 Αυγούστου 1071, ο στρατός της Βασιλείας των Ρωμαίων έχει υποστεί ταπεινωτική ήττα στο Μαντζικέρτ της Αρμενίας και ο ελέω Θεού Αυτοκράτωρ Ρωμαίων Ρωμανός Δ’ ο Διογένης έχει πιαστεί αιχμάλωτος στα χέρια του Αλπ Αρσλάν, Σουλτάνου των απίστων Σελτζούκων Τούρκων. Η Μικρά Ασία έχει περάσει κατά το μεγαλύτερο τμήμα της στην επικράτεια του Σουλτανάτου του Ρουμ.

Η μακρά περίοδος της καταπίεσης και του εξισλαμισμού της χριστιανικής Μικράς Ασίας έχει αρχίσει. Από το 1076 έχει περάσει στα χέρια τους και η Ιερουσαλήμ. Κατά τα πρώτα έτη βασιλείας του Αλεξίου Α’ ανακτάται ο έλεγχος της Μικράς Ασίας, αλλά σύντομα κάποια τμήματά της περνούν εκ νέου υπό τον έλεγχο των Μωαμεθανών ασιατών εισβολέων.
 
Η εν Νικαία Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος. 
Στην πρώτη σειρά, δεύτερος από δεξιά, ο Άγιος Νικόλαος.
Τοιχογραφία από την εκκλησία Σταυροπόλεως στο Βουκουρέστι-Ρουμανίας
Μεταξύ αυτών και η μικρή πόλη των Μύρων της Λυκίας στο νοτιοδυτικό άκρο της μικρασιατικής χερσονήσου, την οποίαν είχε ποιμάνει κατά τον τέταρτο αιώνα ως επίσκοπος ο Άγιος Νικόλαος, ο πρωταγωνιστής της Α’ Οικουμενικής Συνόδου της Νικαίας της Βιθυνίας. Σημαντικότερος θησαυρός της πόλεως, που της προσδίδει ιδιαίτερη αίγλη σε όλο το χριστιανικό κόσμο, είναι τα μυροβολούντα λείψανα του Αγίου, τα οποία αναπαύονται επί επτά αιώνες σε μαρμάρινη σαρκοφάγο εντός της βασιλικής που έχει ανεγερθεί προς τιμήν του.

Η βασιλική του Αγίου Νικολάου στα Μύρα της Λυκίας (σημερινό όνομα Demre)
Εκμεταλλευόμενοι τη σύγχυση από τις δυσμενείς για την περιοχή εξελίξεις, ναυτικοί έμποροι από το Μπάρι της Απουλίας αφαιρούν τα λείψανα του Αγίου και τα μεταφέρουν στην πατρίδα τους. Σύμφωνα με μία εκδοχή, διέρρηξαν τη λάρνακα και τα έκλεψαν, παρά τις αντιδράσεις των Ορθοδόξων μοναχών.

Το εσωτερικό της αναστηλωμένης από το Ίδρυμα Ωνάση βασιλικής του Αγίου Νικολάου
Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, εξ αιτίας των δεινών που υφίστατο η περιοχή από τους εισβολείς, οι μοναχοί που διακονούσαν στο προσκύνημα του Αγίου συναίνεσαν στην πρόταση των Ιταλών εμπόρων, που στην πραγματικότητα ήταν κληρικοί, να πραγματοποιήσουν την ανακομιδή των ιερών λειψάνων και τη μετακομιδή στο Μπάρι.

Η συληθείσα σαρκοφάγος του Αγίου Νικολάου στο ναό των Μύρων
Οι ίδιοι οι βέβηλοι δικαιολόγησαν την πράξη τους ισχυριζόμενοι ότι αφαίρεσαν τα λείψανα κατόπιν οράματος στο οποίο ο ίδιος ο Άγιος τους παρακάλεσε να μεταφέρουν τα λείψανά του, προκειμένου αυτά να σωθούν από τη Μουσουλμανική επέλαση.

Η μετακομιδή των λειψάνων του Αγίου Νικολάου.
Εικόνα του 17ου αιώνα από το Μουσείο Ιστορίας της πόλης Σανόκ της Πολωνίας

Ο ναός του Αγίου στο Μπάρι
Στις 9 Μαΐου του 1087 τρία εμπορικά καράβια έμπαιναν ξανά στο λιμάνι της πατρίδας τους, υστέρα από ένα ταξίδι στην Αντιόχεια της Κοίλης Συρίας. Η πόλη τα υποδέχτηκε ως ανεκτίμητο θησαυρό με ιδιαίτερο ενθουσιασμό και συγκίνηση. Ένα από αυτά της έφερνε τα ιερά λείψανα του Αγίου Νικολάου του θαυματουργού.

Η αγία τράπεζα, κάτω από την οποία βρίσκεται η κρύπτη με τα πολύτιμα κειμήλια
Για να τα στεγάσει μάλιστα, έκτισε μια μεγαλόπρεπη νέα Βασιλική στο όνομα του Αγίου και την 1η Οκτωβρίου του 1089 τα απέθεσε εκεί πανηγυρικά, σε μια κρύπτη της κάτω από τη μεγάλη μαρμάρινη Αγία Τράπεζα, ο Πάπας Ουρβανός Β΄. Από τότε παραμένουν εκεί. Στο ναό του Μπάρι έχει λειτουργήσει τα τελευταία χρόνια Ορθόδοξο παρεκκλήσι.

Η κρύπτη με τα σεπτά λείψανα
Κατά τη συναξαριστική παράδοση, τα τρία πλοία με το άγιο λείψανο αναχώρησαν από τα Μύρα την 1η Απριλίου του 1087 και έφθασαν στο Μπάρι στις 20 Μαΐου. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού τοποθετείται χρονικά και η πάροδος του ιερού λειψάνου από τα Επτάνησα. Υπάρχουν διάφορες εικασίες για πιθανή στάση τους προς ανεφοδιασμό, είτε στη Ζάκυνθο, είτε αλλού, χωρίς ωστόσο να είναι δυνατή κάποια απόδειξη βάσει ιστορικών στοιχείων.

Εξωκκλήσι του Αγίου Νικολάου στο Μπανάτο της Ζακύνθου
Το βέβαιο είναι πάντως ότι το ιστορικό αυτό γεγονός καταγράφηκε ανεξίτηλα στη συνείδηση του ευσεβούς λαού της Ζακύνθου και της απέναντι πελοποννησιακής ακτής, ο οποίος κληροδότησε το γεγονός αυτό ως ιερή παρακαταθήκη στους απογόνους του, ώστε αυτή η ευλογημένη πάροδος να εορτάζεται πανηγυρικά στις 10 Μαΐου από τότε μέχρι σήμερα.

Το καμπαναριό του Αγίου Νικολάου των Σχίνων
Κέντρο του εορτασμού στη Ζάκυνθο είναι ο ναός του Αγίου Νικολάου των Σχίνων στο χωριό Φιολίτης, στον οποίο είναι αποθησαυρισμένο τμήμα του ιερού λειψάνου. Εορτάζει επίσης ο ιστορικός ναός του Αγίου Νικολάου του Μώλου στη Χώρα, καθώς και πολλά εξωκκλήσια στη ζακυνθινή ενδοχώρα.

Η εικόνα του Αγίου Νικολάου Σπάτα
Την ημέρα αυτή εορτάζει το προσκύνημα του Αγίου Νικολάου στο χωριό Σπάτα, το οποίο υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Λαρισσού Αχαΐας και εκκλησιαστικά στην Ιερά Μητρόπολη Ηλείας και Ωλένης.Το παράδοξο αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ο σημερινός Δήμος Λαρισσού ανήκε στο παρελθόν διοικητικά στην Ηλεία. Ο ποταμός Λαρισσός ή Ριολίτικο ποτάμι ήταν το όριο μεταξύ Αχαΐας και Ήλιδος. Κατόπιν ευρέσεως εικόνας του Αγίου Νικολάου που θεωρείται θαυματουργή, στις αρχές του 19ου αιώνα χτίστηκε εκκλησάκι για τους προσκυνητές και το 1875 ο ναός που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Αχαιοί οδοιπόροι κατευθύνονται προς το προσκύνημα του Σπάτα.
Η φωτογραφία αυτή, καθώς και αυτές από τη Ζάκυνθο είναι από το Νυχθημερόν του πατρός Παναγιώτη Καποδίστρια

Το πανηγύρι του Αγίου Νικολάου Σπάτα συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό πιστών από την Αχαΐα και την Ηλεία, οι οποίοι συνηθίζουν να προσέρχονται πεζοί, διανύοντας πολλές φορές μεγάλες αποστάσεις. Με αυτό τον τρόπο τιμούν το Μυροβλύτη Άγιο, ο οποίος έστω και υπό αυτές τις περιστάσεις ευλόγησε την περιοχή μας στο αναγκαστικό ταξίδι του προς την Ιταλία.
Διαβάστε περισσότερα ...

Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου 2014

Ο Άγιος Νικόλαος

Ο Άγιος Νικόλαος είναι άγιος της Ανατολικής Ορθόδοξης, αλλά και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Έζησε τον 4ο αιώνα μ.Χ. στα Μύρα της Λυκίας.

Ο Άγιος Νικόλαος γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους, την εποχή των αυτοκρατόρων Διοκλητιανου Μαξιμιανού και έτυχε επιμελημένης μόρφωσης. Όμως, σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και κληρονόμος μιας μεγάλης περιουσίας. Από πολύ νωρίς είχε αφιερωθεί στα Θεία, μετά την μετάβασή του στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσει τον Τίμιο Σταυρό και τον Πανάγιο Τάφο.

Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του χειροτονήθηκε ιερέας στα Πάταρα. Στην αρχή αφιερώθηκε στον ασκητικό βίο κι έγινε ηγούμενος της Μονής Σιών στα Μύρα της Λυκίας. Όταν απεβίωσε ο τότε Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας, οι επίσκοποι, δια θεϊκής αποκαλύψεως, αναγόρευσαν Αρχιεπίσκοπο τον Νικόλαο.

Από την θέση αυτή ανέπτυξε έντονη δράση και επεξέτεινε τους αγώνες του για την προστασία των φτωχών και των απόρων ιδρύοντας νοσοκομεία και διάφορα φιλανθρωπικά ιδρύματα. Προικισμένος με υψηλό χριστιανικό φρόνημα, θάρρος και ζωτικότητα εμψύχωνε τους διωκόμενους από τους Ρωμαίους χριστιανούς διωκόμενος και εξοριζόμενος και ο ίδιος για τη στάση του αυτή.

Κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού υπέστη βασανιστήρια. Όταν όμως ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο ο Μέγας Κωνσταντίνος. ελευθερώθηκαν όλοι οι χριστιανοί και έτσι ο Νικόλαος επανήλθε στο αρχιεπισκοπικό θρόνο. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν προικισμένος με το χάρισμα της θαυματουργίας και έσωσε πολλούς ανθρώπους, και όσο ήταν εν ζωή αλλά και μετά την κοίμησή του.

Ο άγιος Νικόλαος πέθανε ειρηνικά στις 6 Δεκεμβρίου του έτους 330 μ. Χ. (Κατ’ άλλους του 345 ή 352 μ.Χ.) Μετά την κοίμησή του ονομάστηκε «μυροβλύτης», καθώς τα λείψανά του άρχισαν να αναβλύζουν άγιο μύρο, όπως και άλλων αγίων. Τα λείψανά του διατηρήθηκαν στα Μύρα έως και τον ενδέκατο αιώνα, όπου το 1087 κάποιοι ναύτες τα αφαίρεσαν και τα μετέφεραν στην Ιταλία, στην πόλη Μπάρι, όπου τοποθετήθηκαν στο Ναό του Αγίου Στεφάνου. Λέγεται ότι κατά την τέλεση της θείας λειτουργίας άρχισε να αναβλύζει τόσο πολύ μύρο από τα ιερά λείψανα, που οι πιστοί το μάζευαν σε δοχεία για θεραπεία από διάφορες αρρώστιες, ενώ αρκετοί λιποθυμούσαν από την ευωδία του μύρου αυτού.

Η μνήμη του γιορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου τόσο από την Ορθόδοξη, όσο και από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Ο νέος τάφος του αγίου Νικολάου στο Μπάρι ανοίχτηκε τη νύχτα της 5ης προς την 6η Μαΐου του 1953, επειδή έπρεπε να γίνουν αναστηλωτικά και αναπαλαιωτικά έργα στη Βασιλική του Αγίου Στεφάνου. Με την ευκαιρία αυτή έγινε αναγνωριστικός έλεγχος και καταμέτρηση των οστών που βρέθηκαν στον τάφο από τον καθηγητή της Ανατομίας του Πανεπιστημίου του Μπάρι Luigi Martino, με τη βοήθεια του Δρ. Venezia Luigi. Μετά, τα λείψανα τοποθετήθηκαν σε γυάλινη κάψα και τέθηκαν σε προσκύνημα στη Βασιλική του Αγίου.

Το 1957, ο ίδιος καθηγητής, με τον ίδιο βοηθό πραγματοποίησαν μια δεύτερη εξέταση των λειψάνων, τα οποία αμέσως μετά τοποθετήθηκαν στη σαρκοφάγο από όπου τα είχαν βγάλει αρχικά. Επρόκειτο για μια «ανατομική ανθρωπολογική μελέτη, που απέβλεπε στον προσδιορισμό και την αποτύπωση της εικόνας και των χαρακτηριστικών των οστών και κυρίως στην ανασύνθεση της φυσικής εμφάνισης ή ακόμη και της εικονογραφικής μορφής του ατόμου, στο όποιο άνηκαν τα υπό εξέταση οστικά λείψανα».

Η εξέταση απέδειξε ότι πολλά τμήματα των οστών έλειπαν, και ότι η κάρα είχε διατηρηθεί καλύτερα από τα υπόλοιπα. Παράλληλα, όταν ανοίχτηκε ή σαρκοφάγος, τα οστά βρέθηκαν βουτηγμένα σ’ ένα υγρό διαυγές, άχρωμο και άοσμο, σαν νερό που βγαίνει από βράχο. Όσα οστά βρίσκονταν πάνω από τη στάθμη του υγρού, που έφτανε στα 2-3 εκ. μ. από τον πυθμένα της σαρκοφάγου, ήταν υγρά όπως και τα εσωτερικά τοιχώματα της. Επίσης από αυτό το υγρό ήταν γεμάτες οι μυελοκυψέλες των σπογγωδών οστών.

Η εξέταση του υγρού στα Ινστιτούτα Χημείας και Υγιεινής του Πανεπιστημίου του Μπάρι έδειξε ότι επρόκειτο για νερό καθαρό, ελεύθερο από άλατα και στείρο από μικροοργανισμούς. Οι ρωμαιοκαθολικοί του έχουν δώσει τη χαρακτηριστική ονομασία «Manna». Τα σχετικά Αγιολογικά κείμενα αναφέρουν ότι και όταν οι ναυτικοί από το Μπάρι έσπασαν την πλάκα, του τάφου του Αγίου στα Μύρα, για να πάρουν τα λείψανα, τα βρήκαν μέσα σε «Θείο μύρο», (άλλοι γράφουν Sanctus liguor ή oleum).

Σύμφωνα με τον ερευνητή καθηγητή, η ύπαρξη του υγρού αυτού στη σαρκοφάγο επέδρασε ευεργετικά στην καλύτερη συντήρηση των οστών όλους αυτούς τους αιώνες που πέρασαν. Η μελέτη των οστών έδειξε ότι ο κάτοχός τους έπασχε από αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα και διάχυτη ενδοκρανιακή υπερόστωση. Θεωρείται ότι αυτά πρέπει να κληροδοτήθηκαν στον Άγιο από κάποια υγρή φυλακή, όπου θα πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του και μάλιστα σε προχωρημένη ηλικία, όπως μαρτυρούν τα σχετικά αγιολογικά κείμενα.

Ο ίδιος καθηγητής εκτέλεσε ανάπλαση της μορφής του αγίου Νικολάου με βάση τα οστά της κάρας του, και το αποτέλεσμα έμοιαζε με τη μορφή του αγίου όπως εικονίζεται στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Ισιδώρου της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου Βενετίας.


Wikipedia Άγιος Νικόλαος.

Διαβάστε περισσότερα ...

Σάββατο, 16 Νοεμβρίου 2013

Ιερά Μόνη Αγ.Νικολάου Σπάτα

Ιερά Μόνη Αγ.Νικολάου Σπάτα

Βρίσκεται στο ομώνυμο χωριό του Δήμου Λαρισσού αλλά υπάγεται εκκλησιαστικά στη Μητρόπολη Ηλείας.Με αφορμή την εύρεση θαυματουργής εικόνας,που η παράδοση την τοποθετεί στα χρόνια της εικονομαχίας,χτίστηκε εκκλησάκι για τους προσκυνητές στις αρχές του 19ου αιώνα και αργότερα (1875) άλλο μεγαλύτερο στη θέση του.

Σύμφωνα με την παράδοση Αχαιών και Ηλείων οδοιπόροι κατευθύνονται προς το προσκύνημα του Αγίου την ημέρα της εορτής της παρόδου του λειψάνου. Κατά την παράδοση και διάφορες ιστορικές πηγές το 1087 το ιερό λείψανο μετακομιστεί από τα Μύρα της Λυκίας (σημερινή Τουρκία) στο Μπάρι της Ιταλίας όπου εναποτέθηκαν στις 20 Μάιου. Η νοτιοδυτική Ελλάδα γιορτάζει το πέρασμα του λειψάνου στις 10 Μαΐου.

Η Ιερά Μονή βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 400 μέτρων σε μια μαγευτική τοποθεσία,ανάμεσα στις καταπράσινες κορυφές Αϊ-Λιά, Ρουπακιά και Γαριζά.Το μοναστήρι ιδρύθηκε στα τέλη του 18 αιώνα. Σήμερα έχει μεταβληθεί σε μια μοναστική κοινότητα με πολλαπλή φιλανθρωπική δράση,κέντρο λατρείας για Αχαιούς και Ηλείους. Υπάρχει και ορφανοτροφείο.

Διαβάστε περισσότερα ...

Πέμπτη, 20 Ιουνίου 2013

Παραδοσιακά Ζυμαρικά

Ιστορία

Έχει επικρατήσει η άποψη ότι τα ζυμαρικά τα έφερε ο Μάρκο Πόλο από το ταξίδι του στην Άπω ανατολή τον 13ο αιώνα. Τελευταία όμως απορρίπτεται από τους μελετητές καθώς λέγεται ότι τη ζύμη μετέφεραν στην Ιταλία οι πρώτοι Έλληνες έποικοι τον 8ο π.χ. αιώνα.

Η ύπαρξη των ζυμαρικών όμως χρονολογείται πρώτα στην αρχαία Ελάδα γύρω στο 1000 π.χ. στην αναφορά της λέξης «Λάγανον» (λατινικά laganoum, τα σημερινά λαζάνια). Ήταν ζύμη λεπτή και πλατιά σαν τη δική μας κουλούρα, που κοβόταν όμως σε λουρίδες. Η λέξη «μακορόνι» προέρχεται από την ελληνική λέξη «μακάρια».

Τα μακάρια ήταν παρασκευάσματα από σιτάρι (σαν κόλλυβα) που συμβόλιζαν την αναγέννηση και τα πρόσφεραν για την ανάσταση των νεκρών. 


Τραχανάς

Ο τραχανάς φτιαγμένος από γάλα, αλεύρι και αλάτι ήταν το παραδοσιακό ζυμαρικό της ορεινής Ηλείας.

Συγκαταλέγεται ανάμεσα στα πιο θρεπτικά προϊόντα ενώ το μεγαλύτερο πλεονέκτημά του είναι ο χρόνος συντήρησης που φτάνει και τους 15 μήνες. Κάτι που τον καθιστούσε σημαντικό στον τόπο μας, όταν δεν υπήρχαν τα συντηρητικά και οι συσκευασίες. Ο τραχανάς ήταν απαραίτητη τροφή σε κάθε κελάρι και συνήθως κάθε Αύγουστο άρχιζε η προετοιμασία παρασκευής του. 

Συγκέντρωναν 10 με 15 μέρες, πριν, το γάλα για να γίνει σιγά σιγά η ζύμωση ώσπου να μετατραπεί τελικά σε ξινόγαλο. Οι νοικοκυρές είχαν φροντίσει επίσης να αλέσουν το σιτάρι στο νερόμυλο και να ψιλοκρησαρίσουν το αλεύρι για να το διαχωρίσουν από το πίτουρο. Στην ξύλινη σκάφη ζυμώματος ανακάτευαν τα υλικά και όταν έσφιγγε η ζύμη την άφηναν να «γίνει» (δαμάσει). Κατόπιν έπαιρναν το ζυμάρι και με το χέρι έκοβαν μικρά κομμάτια ζύμης πάνω σε καθαρό τραπεζομάντιλο ή σεντόνι. Έπειτα το άφηναν στον ήλιο ή σε καλά αεριζόμενο δωμάτιο για να μισοστεγνώσει.

Ανάλογα τον τραχανά που ήθελαν να φτιάξουν (ψιλό-χοντρό) χρησιμοποιούσαν και το ανάλογο αρ(γ)ιολόι και έτριβαν τα κομμάτια της ζύμης με το χέρι. Άπλωναν τον τραχανά δύο τρεις μέρες μέχρι να στεγνώσει καλά. Τέλος τον συσκεύαζαν σε πάνινες σακούλες, σε λαΐνες ή σε βάζα. Ο τραχανάς ήταν πρόχειρο φαγητό, σχεδόν καθημερινό. Τον έβραζαν στον τέντζερη με ανάλογο νερό. Μόλις το νερό άρχιζε να κοχλάζει τον έριχναν μέσα και σε δεκαπέντε περίπου λεπτά ήταν έτοιμος. Στη συνέχεια τον τσιγάριζαν με λίπος από τσιγαρίδες και ψιλοκομμένο κρεμμύδι, ανακατεύοντας ταυτόχρονα, κάτι που τον έκανε να μοσχοβολά.


Χυλοπίτες

Στη σκάφη ανακάτευαν φρέσκο γάλα, αυγά, λάδι, αλάτι και συμπλήρωναν το ψιλοκοσκινισμένο αλεύρι μέχρι να πετύχουν τη ζύμη. Μετά το ζύμωμα τη σκέπαζαν να «γίνει» για κάποια ώρα, ανάλογα με την θερμοκρασία περιβάλλοντος. Πατώντας με το δάχτυλο το ζυμάρι και ανάλογα με την επαναφορά που είχε, γνώριζαν οι νοικοκυρές αν ήταν έτοιμο για επεξεργασία.

Κατόπιν έφταναν (απρόσκλητες) με το πλάστη τους οι νοικοκυρές της γειτονιάς, στα πλαίσια της αλληλοβοήθειας και της αμοιβαίας συνεργασίας. Πλάθοντας σιγά-σιγά, άνοιγαν μεγάλα φύλλα που τα άφηναν πάνω στα κρεβάτια, τα κασόνια και τα τραπέζια να μισοστεγνώσουν.

Έπειτα έπαιρναν το φύλλο μισοτυλιγμένο στον πλάστη και το ξετύλιγαν στο σοφρά . Με κοφτερό μαχαίρι το έκοβαν σε λεπτές λωρίδες και μετά κάθετα σε μικρά πλάγια παραλληλόγραμμα. Μετέφεραν τις χυλοπίτες με καθαρό τραπεζομάντιλο και τις άπλωναν σε αεριζόμενο σημείο για να στεγνώσουν.

Τις στεγνές τις έβαζαν σε πάνινες σακούλες για να τις φυλάξουν. Οι χυλοπίτες συνόδευαν το κοτόπουλο και το χοιρινό αλλά σερβίρονταν και σκέτες με ντομάτα και ντόπια τριμμένη μυζήθρα.

Τριφτιάδες

Με αλεύρι και ζεστό αλατισμένο νερό έφτιαχναν ζυμάρι. Πλάθοντας και τρίβοντας το ζυμάρι δημιουργούσαν μικρά στρογγυλά κομματάκια (γρομπαλάκια).

Όταν το νερό κόχλαζε στο τέντζερη έριχναν μέσα τις τριφτιάδες προσθέτοντας λίπος η λάδι (αν υπήρχε) και αλάτι.

Όταν έβραζαν τις κατέβαζαν από την φωτιά προσθέτοντας ξύδι, κρασί ή ξυνό μιας και το λεμόνι ήταν ανύπαρκτο. Οι τριφτιάδες τρώγονταν ως σούπα σε βαθειά πιάτα.
Αυτά τα σχεδόν άγνωστα σε μας φαγητά ήταν η κύρια διατροφή πού κράτησε στη ζωή γενιές και γενιές, δίνοντας δύναμη τους κρύους χειμώνες στους κατοίκους των βουνών μας.


Γλωσσάρι:

1 Κρησάρα : Κόσκινο που διαχωρίζει το αλεύρι από το πίτουρο.

2 Αρ(γ)ιολόι-Δριμόνι: Κόσκινο που διαχωρίζει τα δημητριακά.

3 Λαΐνα: Πήλινο δοχείο με καπάκι.

4 Τσιγαρίδες : Παστό χοιρινό.

5 Πλάστης :Κυλινδρικό στενόμακρο ραβδί για το άνοιγμα του φύλλου.

6 Σοφράς : Κοντό τραπέζι.

Πηγή: antroni.gr
Διαβάστε περισσότερα ...