Η Αχαΐα είναι νομός της Ελλάδας που βρίσκεται στη βόρεια Πελοπόννησο και ανήκει στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας. Συνορεύει στα ανατολικά με το νομό Κορινθίας, στα νότια με το νομό Αρκαδίας και στα νοτιοδυτικά με το νομό Ηλείας. Πρωτεύουσα του νομού είναι η Πάτρα, η τέταρτη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, η οποία χαρακτηρίζεται και ως η βασική ακτοπλοϊκή πύλη της χώρας προς τη Δυτική Ευρώπη.
Αρχαίοι Χρόνοι & Μυκηναϊκός Πολιτισμός
Η ιστορία της Αχαΐας ξεκινάει από τους αρχαίους χρόνους, ενώ πολιτισμός στην περιοχή εμφανίστηκε από το τέλος της νεολιθικής εποχής, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα. Πρώτοι κάτοικοι υπήρξαν οι Πελασγοί, οι οποίοι είχαν ιδρύσει πολλούς οικισμούς στην περιοχή η οποία τότε ονομαζόταν Αιγιάλεια, όπως αναφέρει και ο Παυσανίας.
Αργότερα ήρθαν στην περιοχή τα ελληνικά φύλα. Κατ' αρχήν οι Ίωνες από την Αττική γύρω στο 1406 π.Χ., οι οποίοι επιβλήθηκαν διαιρώντας την σε δώδεκα πόλεις με πρωτεύουσα την Ελίκη, μετονομάζοντας ταυτόχρονα την περιοχή σε Ιωνία. Η περιοχή ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τα σημαντικότερα κέντρα του μεγάλου Μυκηναϊκού πολιτισμού. Μετά τον Τρωικό πόλεμο, στον οποίο έλαβαν μέρος και αρκετές πόλεις της, οι Δωριείς χρησιμοποίησαν την περιοχή ως πέρασμα από την κεντρική Ελλάδα (1100 π.Χ.) για να εξαπλωθούν στην Πελοπόννησο.
Οι Δωριείς επικράτησαν σε ολόκληρη την Πελοπόννησο εκτός από την Ιωνία, αναγκάζοντας τους Αχαιούς της ευρύτερης περιοχής της Σπάρτης και του Άργους να ζητήσουν άσυλο στη χώρα των Ιώνων. Οι Αχαιοί κατέλαβαν τελικά την περιοχή το 1088 π.Χ. και της έδωσαν το όνομά τους που διατηρείται μέχρι σήμερα: Αχαΐα.
Οι Αχαιοί μετασχημάτισαν τους οικισμούς σε οχυρωμένες πόλεις. Ίδρυσαν επίσης την Πάτρα και το Λεόντιο. Η ίδρυση της Πάτρας πιθανολογείται στο 1082 ή 1041 π.Χ. με τη συνένωση των οικισμών Αρόη, Άνθεια και Μεσσάτιδα, με προτροπή του Πρευγένη και του γιου του, Πατρέα.
Α' και Β' Αχαϊκή Συμπολιτεία
Γύρω στο 800 π.Χ. εγκαθιδρύθηκε η «Δημοκρατία των Γαιοκτημόνων» (Αριστοκρατία). Τότε ιδρύθηκε από τους Αχαιούς η πρώτη ομοσπονδιακή οργάνωση της ανθρωπότητας, το «Κοινό των Αχαιών», η λεγόμενη Α' Αχαϊκή Συμπολιτεία, με αρχική έδρα την Ελίκη και αργότερα το Αίγιο. Ο θεσμός αυτός αποτελούσε υπόδειγμα δημοκρατικής ομοσπονδίας, σε σημείο που η Ρωμαϊκή Σύγκλητος τον 5ο αιώνα π.Χ. έστειλε πρέσβεις για να παρακολουθήσουν τις διαδικασίες της.
Από τον 7ο μέχρι τον 5ο αιώνα π.Χ. παρατηρείται απομονωτισμός, καθώς οι Αχαιοί δεν έλαβαν μέρος στους Περσικούς πολέμους ούτε στην Πελοποννησιακή Συμμαχία, επιλέγοντας να επικεντρωθούν στην οικονομική τους οργάνωση, κόβοντας τα πρώτα τους ασημένια νομίσματα από το 480 π.Χ. (στις Αιγές, τη Δύμη, την Πελλήνη κ.α.).
Η κατάκτηση της Αχαΐας από τους Μακεδόνες επέφερε διάλυση του «Κοινού των Αχαιών» και οικονομική αποδιοργάνωση. Ωστόσο, μετά τις καταστροφικές επιδρομές των Γαλατών που εξάντλησαν τους Μακεδόνες, οι αχαϊκές πόλεις επαναστάτησαν το 281 π.Χ. Με πρωτοβουλία της Δύμης ιδρύεται η Β' Αχαϊκή Συμπολιτεία, στην οποία προσχώρησαν σταδιακά 43 πόλεις και σχεδόν ολόκληρη η Πελοπόννησος. Η δύναμή της κάμφθηκε οριστικά το 147 π.Χ. από τους Ρωμαίους, οι οποίοι υπέταξαν όλη την Ελλάδα και την ονόμασαν επαρχία Αχαΐας.
Βυζαντινή Περίοδος & Φραγκοκρατία
Κατά την πρώιμη Βυζαντινή περίοδο η Αχαΐα γνώρισε οικονομική ανάπτυξη, η οποία ανακόπηκε από τις επιδρομές των Γότθων και των Σλάβων (8ος-9ος αιώνας). Οι Σλάβοι που παρέμειναν στην περιοχή περιορίστηκαν στα ορεινά δημιουργώντας τα Νεζεροχώρια, και αργότερα αφομοιώθηκαν πλήρως από τον τοπικό πληθυσμό.
Στις αρχές του 13ού αιώνα η Αχαΐα καταλήφθηκε από τους Φράγκους (Πριγκιπάτο της Αχαΐας). Απελευθερώθηκε το 1430, αποτελώντας μέρος του Δεσποτάτου του Μυστρά, πριν πέσει στα χέρια των Τούρκων το 1460. Οι Ενετοί πήραν προσωρινά την εξουσία (1687-1715), αλλά οι Οθωμανοί επανήλθαν μέχρι την εθνική παλιγγενεσία.
Η Επανάσταση του 1821 & η Νεότερη Ιστορία
Σημαντικός προάγγελος του '21 υπήρξαν τα Ορλωφικά, όταν στις 29 Μαρτίου 1770 ο Μητροπολίτης Πατρών Παρθένιος κήρυξε την επανάσταση στο Αίγιο, η οποία όμως είχε άδοξο τέλος. Λίγα χρόνια πριν το 1821, ο Φιλικός Αντώνιος Πελοπίδας έφτασε στην Πάτρα για να κατηχήσει τους επιφανείς Αχαιούς.
Το λάβαρο της επανάστασης υψώθηκε τελικά στα Καλάβρυτα στις 25 Μαρτίου 1821, μετά από πενθήμερη πολιορκία των Τούρκων, ενώ ήδη από τις 23 Μαρτίου είχε ξεκινήσει η πολιορκία του κάστρου της Πάτρας. Στη νεότερη ιστορία, η Αχαΐα πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος κατά τη Γερμανική και Ιταλική κατοχή, με αποκορύφωμα τη Σφαγή των Καλαβρύτων το 1943 και τους βομβαρδισμούς αμάχων στην Πάτρα το 1940.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου