Άγιος Νικόλαος Αχαΐας (Σπάτα)

Στην περιοχή της Αχαΐας, έχει πλέον διαπιστωθεί η παρουσία του τροφοσυλλέκτη παλαιολιθικού ανθρώπου, μετά από αρχαιολογική έρευνα, σε δύο γειτονικές θέσεις στους πρόποδες του όρους Μόβρη, πλησίον του Ελαιοχωρίου του σημερινού Δήμου Δύμης, όπου βρέθηκαν ξάστρα, λεπίδες και άλλα παλαιολιθικά εργαλεία.

Ωστόσο, πολύ πλουσιότερα είναι τα αρχαιολογικά ευρήματα σε περισσότερες από 70 προϊστορικές θέσεις, με διάρκεια κατοίκησης από τη Νεολιθική εποχή ως τα Πρωτογεωμετρικά χρόνια (περίπου 6.000 - 900 π.Χ.).

Τα ευρήματα, στις δύο από τις 70 προϊστορικές θέσεις, δηλαδή στο χώρο του «Τείχους των Δυμαίων» πλησίον του Αράξου και στο χωριό Συλίβαινα κοντά στο Λάππα του σημερινού Δήμου Λαρισσού, αφορούν τον Αχαϊκό νεολιθικό άνθρωπο.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα των υπόλοιπων θέσεων, στο Ελαιοχώρι και στο «Τείχος Δυμαίων» και πάλι, αλλά και στο Αίγιο, στο «Σπήλαιο των Καστριών» του Δήμου Λευκασίου, στις Πόρτες του Δήμου Ωλενίας, στις Καμάρες του Δήμου Ερινεού, στην Αιγείρα του ομώνυμου Δήμου και αλλού, αφορούν την πρωτοελλαδική περίοδο της εποχής του χαλκού (3.000-2.000 π.Χ.), ενώ τη μεσοελλαδική περίοδο (2.000-1.600 π.Χ.) αφορούν τα ευρήματα (και πάλι) στο Ελαιοχώρι και το «Τείχος Δυμαίων», στον Καταρράκτη και στου Μοίραλι του Δήμου Φαρρών, στην Αρραβωνίτσα του Δήμου Ερινεού, στη Συλίβαινα του Δήμου Λαρισσού, στην Πάτρα (συνοικία της Παγώνας) και αλλου.

Τέλος, στη Μυκηναϊκή εποχή αναφέρονται τα αρχαιολογικά ευρήματα σε μια σειρά Αχαϊκών περιοχών, όπως στο Δήμο Μεσσάτιδος (Πετρωτό, Καλλιθέα, Κρήνη), στο Δήμο Ωλενίας (Μιτόπολη, Σπαλιαραίικα), στο Δήμο Πατρέων (Βούντενη, Κλάους, Παγώνα), στα Αγιοβλασίτικα του Δήμου Δύμης, στη Χαλανδρίτσα του Δήμου Φαρρών και αλλού.

Το δάσος της Στροφυλιάς βρίσκεται στα όρια των νομών Αχαΐας και Ηλείας και καταλαμβάνει μια παραλιακή ζώνη μήκους 14 χλμ. περίπου και με μέσο πλάτος 1500μ. Η συνολική του έκταση ανέρχεται στα 19.000 στρ. Ανατολικά του βρίσκεται το έλος της Λάμιας, δυτικά το Ιόνιο πέλαγος, βόρεια η λίμνη Πρόκοπος και νότια η λιμνοθάλασσα Κοτύχι.

Σε όλη την έκταση της περιοχής, που καλύπτεται από το δάσος υπάρχει ένα στρώμα γλυκού νερού σε βάθος εκμεταλλεύσιμο από τις ρίζες των δέντρων. Το πάχος του γλυκού νερού, χάρη στο οποίο υφίσταται το δάσος υπάρχει μόνο στα ανώτερα στρώματα των αμμωδών εκτάσεων και κυμαίνεται από λίγα εκατοστά έως 5-6 μέτρα ανάλογα με την εποχή και το ανάγλυφο.

Το υδρολογικό σύστημα της Καλογριάς που εξασφαλίζει συνεχή ροή γλυκού νερού προς το δάσος είναι τα ποτάμια, οι λίμνες αλλά και τα ασβεστολιθικά βουνά που δρουν σαν φυσικές δεξαμενές που συγκρατούν το νερό και ποτίζοντας τα οικοσυστήματα, τα διατηρούν κατά την διάρκεια του καλοκαιριού.

Είναι ένα δάσος μοναδικό σε σύνθεση και έκταση σε 1000 περίπου στρέμματα χαλεπίου πεύκης, 3000 περίπου στρέμματα κουκουναριάς, 600 περίπου στρέμματα βελανιδιάς.

Η συστάδα του Χαλέπειου πεύκου καταλαμβάνει το νότιο τμήμα του δάσους, η συστάδα της κουκουναριάς το βόρειο τμήμα και στο μέσον περίπου της έκτασης και προς τα βόρεια συναντιέται η βελανιδιά. Σε ορισμένες όμως τοποθεσίες, όπως κοντά στα όρια των αμιγών υπάρχουν μικτές συστάδες με τα τρία είδη.

Η βελανιδιά επειδή παρέχει ξυλεία για καύση έχει υποστεί καίρια πλήγματα και η έκταση της από χιλιάδες στρέμματα έχει περιοριστεί μόλις στα 600 στρέμματα. Πιο παλιά εκτείνονταν ως τα Μαύρα βουνά και στις καλλιεργούμενες εκτάσεις των γύρω χωριών. Σήμερα το είδος αυτό της βελανιδιάς υπάρχει στην Αλβανία, Ελλάδα και Ισραήλ.

Εκτός από την χαλέπειο πεύκη η οποία βρίσκεται σε δυναμική φάση επέκτασης στο μεσογειακό χώρο, τα άλλα δυο είδη με τη μεγαλύτερη αισθητική και οικολογική αξία βρίσκονται σε υποχώρηση λόγω των ανθρώπινων επεμβάσεων, δηλαδή, πυρκαγιών, υλοτομιών, βόσκησης, εκχέρσωσης, αλλά και της ζήτησης για αναψυχή και τουρισμό.

Η έκταση της κουκουναριάς συνεχώς ελαττώνεται και δεν ανανεώνεται επειδή είναι ένα ισχυρά φωτόφιλο και δύσκολα αναγενόμενο είδος. Στη Μεσόγειο έχει περιοριστεί σε χώρες όπως η Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα.

Ο θαμνώδης όροφος του δάσους στο σύνολο του δεν είναι ανεπτυγμένος. Σε τοποθεσίες που το δάσος είναι αραιό παρατηρούνται τα παρακάτω θαμνώδη είδη: σχίνος, ρείκι, μυρτιά, πουρνάρι, κέδρος κ.α. Άλλα φυτά που συμμετέχουν στη χλωρίδα του δάσους είναι τα εξής: ασφόδελος, βάτος, φτέρη, τσουκνίδα.Τα ζώα που μπορεί να συναντήσουμε στο δάσος είναι: ποντίκια, νυφίτσες, κουνάβια, ασβούς, χελώνες.

Παρόλο που το δάσος της Στροφιλιάς αποτελεί ένα οικολογικά ιδανικό περιβάλλον, τα αναφερόμενα ζωικά είδη εξαφανίζονται. Τα βασικότερα αίτια εξαφάνισης τους είναι αρχικά η έλλειψη τροφής για τα φυτοφάγα, εφόσον η περιοχή υπερβόσκεται.

Το γεγονός αυτό έχει σαν επακόλουθο και την έλλειψη τροφής για τα σαρκοφάγα. Άλλος σοβαρός λόγος εξαφάνισης των ζώων είναι οι γύρω καλλιεργημένοι αγροί οι οποίοι ραντίζονται με αποτέλεσμα τα ζώα που φεύγουν από το δάσος και πηγαίνουν εκεί για αναζήτηση τροφής να δηλητηριάζονται.

Οσο για τα πουλιά, μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά που θα δούμε και θ’ ακούσουμε εδώ είναι: ο κούκος, το ξεφτέρι, ο νανόμπουφος, ο χουχουριστής, η καρδερίνα, ο φλώρος, ο σπίνος, η κουρούνα και η καρακάξα.