1. Προϊστορία και Αρχαιότητα: Η Γέννηση της Λαρισσού Χώρας
Η ιστορία της περιοχής έχει τις ρίζες της βαθιά στο 5500 π.Χ., όταν στην περιοχή κυριαρχούσαν τα πρώτα Πελασγικά φύλα, οι Λέλεγες και αργότερα οι Κάρες, οι οποίοι ήλεγχαν το στρατηγικό πέρασμα του Κάβο Μαλέα και το Μπουγάζι του Αράξου. Σταδιακά δημιούργησαν τη Βουπρασία χώρα των Επειών, αναπτύσσοντας ένα σπουδαίο εμπορικό και οικονομικό κέντρο με υπέρλαμπρο πολιτισμό.
Γείτονας και ανταγωνιστής της Βουπρασίας χώρας μετά την 3η χιλιετία π.Χ. υπήρξε η Δυμαία χώρα. Τις εύφορες αυτές περιοχές διέρρεε και οριοθετούσε ο πολυθρύλητος ποταμός Λάρισσος, ένας τόπος γεμάτος ιστορικές μνήμες. Η μάχη της Ελίκης το 1089 π.Χ., με τη νίκη των Αχαιών έναντι των Ιώνων, υπήρξε καθοριστική, καθώς από αυτή την ομάδα των Αχαιών η ευρύτερη περιοχή ονομάστηκε Αχαΐα.
Κατά την Αχαιομηκυναϊκή εποχή, ο πολιτισμός της περιοχής έλαβε διαστάσεις αυτοκρατορίας. Στο σημερινό δημοτικό διαμέρισμα Ριόλου κυριαρχούσε η Αρχαία πόλη Λάρισα –όνομα πελασγικό που σημαίνει «Ακρόπολις»– η οποία, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, αριθμούσε χιλιάδες κατοίκους. Ήταν μια εύφορη περιοχή με μεγάλη εμπορική ανάπτυξη, που αποτελούσε παράλληλα θρησκευτικό λίκνο, όπου λατρευόταν η θεά Αθηνά η Λαρισαία και ο ίδιος ο ποταμός Λάρισσος ως ζωοφόρος θεότητα. Από την αρχαία αυτή πόλη και τον ποταμό της αντλεί το όνομά του ο Δήμος Λαρίσσου.
2. Ρωμαϊκά Χρόνια και Φραγκοκρατία: Εποχή Μεταβολών
Κατά την ύστερη αρχαιότητα, οι Ρωμαίοι αποίκισαν την περιοχή και πραγματοποίησαν τα πρώτα μεγάλα αποστραγγιστικά έργα για να ελέγξουν τις πλημμύρες. Προς το τέλος της ρωμαϊκής περιόδου, εγκαταστάθηκαν οι πρώτες διάσπαρτες οικογένειες Σλάβων.
Κατά τη Φραγκοκρατία που ακολούθησε, το αμυντικό σύστημα της περιοχής οργανώθηκε συστηματικά. Πέρα από το στρατηγικό «Τείχος Δυμαίων», οχυρώθηκε ένας πύργος στο Κουνουπέλι και χτίστηκαν παρατηρητήρια στα απέναντι βουνά της Μόβρης. Τον 14ο αιώνα άρχισαν να σχηματίζονται οι πρώτοι αλβανικοί οικισμοί στην πεδιάδα δίπλα στους ελληνικούς. Με την συνεχή αλλαγή κυρίαρχων (Φράγκοι, Βυζαντινοί, Βενετοί, Τούρκοι), η αβεβαιότητα οδήγησε στην ερήμωση των οικισμών και η περιοχή μετατράπηκε σταδιακά σε ένα πυκνό, απέραντο δρυοδάσος.
3. Η Τουρκοκρατία, η Επανάσταση του 1821 και το Βασιλικό Κτήμα
Στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, τα Μαύρα Βουνά και το πυκνό δάσος της Στροφυλιάς αποτέλεσαν ασφαλές καταφύγιο για τους Κλέφτες, χρησιμεύοντας ως ορμητήριο για τις επιθέσεις τους εναντίον των Τούρκων. Μετά την απελευθέρωση, πολλές οικογένειες κτηνοτρόφων κατέβηκαν από τα ορεινά προς τα πεδινά, ιδρύοντας μικρούς οικισμούς ανάμεσα στο δάσος και τις λίμνες, ανάμεσα στους οποίους ήταν τα χωριά Μέσα και Έξω Γκέρμπεσι.
Παράλληλα, ξεκίνησε η εντατική εκμετάλλευση των λατομείων λευκού λίθου από τη Μονή Χρυσοποδαρίτισσας, με την πέτρα να γίνεται περιζήτητη για τις οικοδομές της Πάτρας και της Δύμης. Το 1887, το κράτος δώρισε το δάσος της Μανωλάδας (μήκους 35 χλμ. από την Κάτω Αχαΐα έως τα Λεχαινά, γεμάτο βελανιδιές και αγραπιδιές) στον τότε διάδοχο Κωνσταντίνο ως προσωπικό του κτήμα, μαζί με το ξακουστό ιχθυοτροφείο του Πάπα. Στο χωριό Λάππα χτίστηκαν οι απαραίτητες βασιλικές εγκαταστάσεις (όπου στεγάζεται το σημερινό Κέντρο Πληροφόρησης) για τις κυνηγετικές του εξορμήσεις, ενώ οι εργασίες της σιδηροδρομικής γραμμής επισπεύσθηκαν για να δημιουργηθεί σταθμός κοντά στο κτήμα.
4. Ο 20ος Αιώνας: Πρόσφυγες, Πόλεμος και η Σύγχρονη Εποχή
Το 1923 η βασιλική δωρεά καταργήθηκε και το κράτος διένειμε τη γη σε πρόσφυγες και ακτήμονες των γύρω χωριών. Το 1940 ξεκίνησε η κατασκευή του αεροδρομίου στην καρδιά της περιοχής, έργο που καθυστέρησε σημαντικά λόγω του ελώδους εδάφους μέχρι τη γερμανική εισβολή.
Το 1943, οι Γερμανοί, περιμένοντας συμμαχική απόβαση στη δυτική Πελοπόννησο, οχύρωσαν βαριά την περιοχή. Στα υψώματα των Μαύρων Βουνών και του Κουνουπελίου εγκατέστησαν πολυβολεία, λάξευσαν αποθήκες πυρομαχικών στους βράχους και πόντισαν νάρκες στην είσοδο του Πατραϊκού κόλπου. Τα έργα αυτά προκάλεσαν ανεπανόρθωτες καταστροφές σε αρχαιολογικούς χώρους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Τείχος Δυμαίων, όπου το γερμανικό πολυβολείο χτίστηκε μέσα στην ίδια τη Μυκηναϊκή ακρόπολη, καταστρέφοντας μέρος του αρχαίου τείχους για τη διάνοιξη του δρόμου.
Όλη αυτή η πυκνή ιστορική διαδρομή και τα απρόβλεπτα γεγονότα των αιώνων σηματοδότησαν τη γέννηση των νέων οικισμών, οριοθέτησαν τη νέα εποχή στην περιοχή του Λάρισου ποταμού και οδήγησαν τελικά στη συγκρότηση του σύγχρονου Δήμου Λαρίσσου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου